مروزه دو روش اصلی برای بازیافت پلاستیک در جهان وجود دارد: بازیافت مکانیکی (Mechanical Recycling) و بازیافت شیمیایی (Chemical Recycling). هر دو با هدف کاهش ضایعات پلاستیکی انجام میشوند، اما از نظر فرآیند، کیفیت محصول نهایی و نوع پلاستیکهای قابل بازیافت تفاوتهای مهمی دارند.
بازیافت مکانیکی چیست؟
در این روش، پلاستیک بدون تغییر در ساختار شیمیایی بازیافت میشود.
مراحل کار
1. جمعآوری ضایعات
2. تفکیک بر اساس نوع پلیمر
3. شستشو
4. خرد کردن
5. ذوب و اکستروژن
6. تولید گرانول بازیافتی
این گرانولها دوباره برای تولید محصولات پلاستیکی استفاده میشوند.
مزایا
هزینه کمتر
مصرف انرژی پایینتر فناوری سادهتر
مناسب برای پلیمرهای تمیز و تفکیکشده
معایب
با هر بار ذوب، کیفیت پلیمر تا حدی کاهش مییابد.
برای ضایعات آلوده یا چندلایه مناسب نیست. تعداد دفعات بازیافت یک پلیمر محدود است.
بازیافت شیمیایی چیست؟
در بازیافت شیمیایی، زنجیرههای پلیمری شکسته میشوند و پلاستیک به مواد اولیه شیمیایی یا خوراک پتروشیمی تبدیل میشود.
این فرآیندها میتوانند شامل موارد زیر باشند:
پیرولیز (Pyrolysis)
گازیسازی (Gasification)
دپلیمریزاسیون (Depolymerization)
حلسازی انتخابی (Solvent-based Recycling)
در نهایت، محصول میتواند دوباره برای تولید پلاستیک نو استفاده شود.
مزایا
کیفیت محصول نهایی بسیار نزدیک به مواد اولیه نو است. امکان بازیافت پلاستیکهای آلوده و چندلایه
کاهش وابستگی به نفت خام مناسب برای اقتصاد چرخشی
معایب
سرمایهگذاری اولیه بالا مصرف انرژی بیشتر
فناوری پیچیدهتر* نیاز به تجهیزات پیشرفته
کدام روش آینده صنعت است؟
کارشناسان معتقدند آینده صنعت پلاستیک ترکیبی از هر دو روش خواهد بود:
بازیافت مکانیکی همچنان بهترین گزینه برای ضایعات تمیز، تکمادهای (Mono Material) و باکیفیت است، زیرا هزینه و مصرف انرژی کمتری دارد.
بازیافت شیمیایی برای ضایعات پیچیده، آلوده یا چندلایه که با روش مکانیکی قابل بازیافت نیستند، نقش مکمل خواهد داشت.
به همین دلیل بسیاری از شرکتهای بزرگ پتروشیمی در حال سرمایهگذاری همزمان روی هر دو فناوری هستند.
⸻
فرصت برای صنعت پلاستیک ایران
برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان محصولات پلاستیکی، شناخت این دو فناوری اهمیت زیادی دارد. حرکت به سمت طراحی بستهبندیهای Mono Material، استفاده از مواد بازیافتی باکیفیت (PCR) و سرمایهگذاری در فناوریهای نوین بازیافت میتواند مزیت رقابتی مهمی در بازارهای صادراتی ایجاد کند، بهویژه با توجه به سختگیرانهتر شدن استانداردهای زیستمحیطی در جهان
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.